Chùa Một Cột là một trong những ngôi chùa được coi là biểu trưng của tôn giáo Việt Nam.  Với lối kiến trúc vô cùng đặc sắc và độc đáo trong từng chi tiết. Nơi đây đã tạo nên một điểm thắng cảnh nổi tiếng cho du khách.Banner Chùa Một Cột - One Pillar Pagoda

Lịch sử hình thành.

Mỗi một một danh lam tôn giáo đều có một lịch sử hình thành đặc trưng riêng. Chùa Một Cột cũng vậy, với lịch sử lâu đời và những sự kiện nổi bật gắn liền với tên tuổi. Nơi đây mang đậm nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam.

Chùa Một Cột toạ lạc ở đâu?

Chùa Một Cột tọa lạc tại khu vực Đội Cấn, quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội, Việt Nam. Vị trí của chùa nằm rất gần khu quần thể di tích Quảng trường Ba Đình và lăng Hồ Chủ Tịch.  Đây là một trong những khu vực nằm ở trung tâm của thành phố Hà Nội.

Kiến trúc của Chùa.

Chùa Một Cột còn có 4 tên gọi khác là chùa Mật, Diên Hựu Tự, Nhất Trụ Tháp và Liên Hoa  Đài. Chùa được khởi công xây dựng vào đời vua Lý Thái Tông vào tháng 10 năm 1049. Tiền thân của chùa Một Cột là một ngôi lầu Ngọc có tượng Phật Quan Âm đặt ở trong. Ngôi lầu này được đặt trên một chiếc cột đá ở giữa một chiếc hồ nhỏ. Đây là nơi Vua Lý Thái Tông thường đến cầu nguyện. Khi có hoàng tử nối dõi, ông cho xây thêm một ngôi chùa nhỏ cách  lầu Ngọc 10 mét về hướng Tây Nam. Và đặt tên cho cả quần thể kiến trúc này là Diên Hựu Tự. Hồ trồng hoa sen nơi đặt chùa Một Cột có tên là Hồ Linh Chiểu.

Truyền thuyết kể rằng, Vua Lý Thái Tông nằm mơ thấy Phật Bà Quan Âm ngồi trên tòa sen.  Ông đã kể chuyện này cho nhà sư Thiền Tuệ và được khuyên xây dựng một ngôi chùa trên cột đá giống như tòa sen của Phật Bà Quan Âm. Sau khi xây dựng, Vua cho các nhà sư làm lễ cầu Phước quanh chùa và đặt tên là Diên Hựu Tự. Năm 1105, Vua Lý Nhân Tông cho dựng thêm tại sân 2 toà tháp lập sứ trắng. Đến nay, chùa được trùng tu 3 lần vào năm 1840- 1850, năm 1922 và năm 1955.

Kiến trúc chùa Một Cột
Chùa Một Cột trong ao sen

Kiến trúc của chùa Một Cột có nhiều nét tương đồng với thiết kế kiến trúc có từ lâu đời. Vào thời Đinh Tiên Hoàng và đời Vua Lê Thánh Tông đã từng có lối kiến trúc này. Chùa Một Cột gồm một đài Liên Hoa hình vuông có cạnh dài 3 m. Chùa được đặt trên một cột trụ cao 4 m,  có đường kính 1,2 m bằng chất liệu đá. Cột đá được sử dụng làm trụ chính nâng đỡ 3 khung giá gỗ. Mỗi khung giá gỗ tạo thành một tầng được ráp vào thân cột đá nhằm đỡ đài Liên Hoa. Tầng giá gỗ dưới cùng gồm các thanh gỗ lớn được đẽo cong tỏa ra xung quanh gắn vào khung đỡ tầng trên. Hai tầng khung gỗ trên chỉ gồm những thanh gỗ ngang được đặt so le nhau.

Vật liệu chủ yếu được sử dụng trong kiến trúc chùa Một Cột là gỗ. Gỗ được sử dụng trong các chi tiết thiết kế cho các vách tường và cột xà. Chùa có mái ngói uốn cong ở 4 góc, chính giữa nóc là phù điêu lưỡng long chầu nguyệt. Đây là điểm nhấn thiết kế nổi bật của kiến trúc đền chùa cổ của Việt Nam.

Hồ Linh Chiểu được thi công vào năm 1105 với hàng rào lan can được xây bằng gạch sành tráng men xanh. Hình tượng chùa Một Cột đặt ở giữa hồ giống như một bông sen vươn lên khỏi mặt nước. Đây là hình tượng kiến trúc vô cùng độc đáo đặc trưng của dân tộc Việt Nam. Từ khu vực sân khuôn viên dẫn lên chùa bằng một thiết kế cầu thang gạch ở mặt trước. Cầu thang được chia thành ba phần gấp khúc với một cánh cổng gỗ hoa văn cầu kỳ.

Thăm quan chùa Một Cột.

Ngoài thiết kế kiến trúc mang đậm nét truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo. Chùa Một Cột còn gắn liền với nhiều sự tích và truyền thuyết nổi tiếng. Mỗi một chi tiết thiết kế đều mang lại nhiều khám phá thú vị cho khách tham quan khi ghé thăm.

Vãn cảnh phía trước chùa Một Cột.

Phía trước chùa Một Cột là thiết kế cổng Tam Quan đặc trưng cho kiến trúc tôn giáo cổ truyền Việt Nam. Với 3 lối vào có hình vòm cung gồm một lối lớn ở giữa và hai lối nhỏ ở hai bên. Thiết kế gồm có hai tầng, tầng dưới là cửa gỗ, tầng trên là các thiết kế mái ngói cong. Mỗi góc của mái ngói đều có tượng phù điêu đầu rồng vô cùng nổi bật.

Vãn cảnh các góc tham quan trong khuôn viên.

Bước qua cổng Tam Quan là thiết kế khuôn viên với sân gạch đỏ cùng những hàng rào lan can. Khuôn viên khá rộng gồm hai khu vực kiến trúc đặc trưng trong một tổng thể không gian. Đó là thiết kế chùa Diên Hựu cổ và thiết kế chùa Một Cột được đặt gần nhau. Phía trước sân là một gốc cây bồ đề cổ thụ có nhiều nhánh thân nhỏ. Đây là một trong những những điểm tham quan được khách du lịch rất quan tâm. Trong sân là 2 toà tháp với 2 tầng thiết kế, trước đây đều được lợp sứ trắng, hiện tại đã trùng tu bằng ngói đỏ.

Giữa sân là một chiếc bàn đá có đặt tượng Phật Bà Quan Âm bằng sứ trắng. Tại đây có đặt một hòm công đức dành cho khách viếng thăm chùa. Hai cột đèn đá với những chi tiết trang trí tỉ mỉ đặt hai bên phảng phất nét kiến trúc Trung Hoa. Kiến trúc chùa Một Cột nối liền với sân khuôn viên bằng 1 thiết kế cầu thang gạch. Hai bên lan can cầu thang có những phù điêu hình hoa sen và hình thú đặc sắc. Phía trước cầu thang là một chiếc cổng gỗ khắc tạc  các hoa văn tỉ mỉ. Nối liền với cổng là một hàng rào lan can chạy quanh Hồ Linh Chiểu có hình vuông. Chiều dài mỗi cạnh hồ có thể đạt tới khoảng 20m.

Nhìn từ bên ngoài, chùa Một Cột giống như một bông sen mọc lên giữa lòng hồ. Với một thiết kế cột trụ bằng đá lớn đặt chính giữa nâng đỡ gian chùa nhỏ. Liên kết giữa cột trụ và  chính điện là các khung gỗ tỏa ra như đài sen. Trong hồ có thả cá chép cảnh, vào mùa hè,  sen trong hồ sẽ nở rộ. Du khách có ý định muốn vào tham quan bên trong chùa cần ăn mặc chỉnh tề.  Đặc biệt, không nên ăn mặc trang phục quá ngắn, thiếu kín đáo hoặc bó sát.

Vãn cảnh bên trong chính điện

Đi qua thiết kế cầu thang gạch, khách tham quan sẽ tiến vào chính điện chùa Một Cột. Chùa chỉ có một gian duy nhất với một ban công bao quanh bằng gỗ. Vật liệu chủ yếu được sử dụng trong thiết kế chùa là gỗ. Gỗ có trong các cột trụ, khung nhà,  xà mái và lan can ban công. Thiết kế mái cong bằng ngói đỏ được trang trí với những những phù điêu hình thú tại các góc. Chính giữa mái là hình tượng ảnh lưỡng long chầu nguyệt vô cùng nổi bật.

Phật Bà Quan Âm bên trong Chùa Một Cột
Tượng Phật Bà Quan Âm bên trong Chùa Một Cột

Bước vào bên trong là một thiết kế bàn thờ đặt chính diện so với cửa vào. Bàn thờ gồm có hai tầng, một tầng sử dụng để đặt lễ vật dâng hương. Tầng trên cùng có đặt một bức tượng Phật Bà Quan Âm ngồi trên tòa sen rất uy nghi. Hình tượng này gắn liền với truyền thuyết  về nguồn gốc xây dựng quần thể kiến trúc chùa Diên Hựu.

Chùa Một Cột vào mùa lễ hội

Vào ngày mùng 8 tháng 4 âm lịch năm 1049, sau khi hoàn thiện Diên Hựu Tự. Lê Thái Tông ông cho mời các nhà sư tổ chức lễ tắm Phật tại đây. Từ đó, vào ngày này hàng năm, người dân thành Thăng Long đều tổ chức lễ hội cầu phúc. Sau mỗi buổi lễ, mọi người đều tiến hành phóng sinh để thể hiện thành tâm. Chùa Một Cột bước vào mùa lễ hội tràn ngập những hoa đăng, cờ giấy và đèn lồng đỏ rực rỡ. Đặc biệt là vào dịp tết Nguyên Đán đầu năm, người dân từ khắp mọi miền đều đổ về đây dự lễ rước đèn, tâm sáng lên chùa, dâng nén hương nhang để cầu Phúc An cho một năm mới.

Một số kinh nghiệm du lịch và tham quan chùa Một Cột

Muốn tham quan chùa Một Cột bạn có thể lựa chọn rất nhiều phương tiện công cộng khác nhau. Trong đó, xe buýt là một trong những phương tiện hàng đầu được yêu thích với mức giá phải chăng. Một số hướng dẫn về các tuyến đường sử dụng phương tiện công cộng dành cho khách tham quan như sau:

  • Từ ga Long Biên đi theo đường Trần Nhật Duật tới điểm trung chuyển Long Biên. Tại đây, bạn hãy bắt tuyến xe buýt 22A đi từ bến xe Gia Lâm tới khu đô thị Trung Văn. Tiếp đến, hãy dừng ở điểm đỗ đối diện bệnh viện Xanh Pôn. Từ đây, chỉ cần đi bộ khoảng 700 m nữa bạn đã có thể vào tới chùa Một Cột.
  • Từ ga Hà Nội đi bộ khoảng 650m tới số 12A Điện Biên Phủ. Tại đây, bạn hãy bắt tuyến xe buýt 09 đi từ bờ Hồ tới bờ Hồ. Tiếp đến, hãy dừng ở số 18A Lê Hồng Phong, đi bộ khoảng 240 m nữa bạn có thể tới chùa Một Cột.
  • Từ ga Hà Nội đi bộ khoảng 500 m để tới chùa Quán Sứ. Tại đây, bạn hãy bắt tuyến xe buýt số 32 từ bến xe Giáp Bát đi Nhổn. Tiếp đến, hãy dừng ở đối diện bệnh viện Xanh Pôn, đi bộ khoảng 700 m nữa là tới chùa Một Cột.
  • Với khách du lịch di chuyển bằng phương tiện xe cá nhân từ bến xe Hà Nội. Hãy đi theo đường Trần Nhật Duật về phía Lý Thường Kiệt khoảng 550 m. Tới đây, hãy rẽ trái vào đường Điện Biên Phủ đi khoảng 750 m. Tới vòng xuyến, rẽ theo lối đi thứ 2 khoảng 350 m thì rẽ phải. Đi thêm khoảng 49 m nữa thì tới chùa Một Cột.

Những địa điểm du lịch tâm linh gần chùa Một Cột.

Sau khi ghé thăm chùa Một Cột, bạn cũng có thể tiện đường ghé qua một số điểm sau:

  • Đền Quán Thánh: Một ngôi Đền cổ linh thiêng thuộc Thăng Long Tứ Trấn, Đền Quán Thánh là một địa điểm rất gần với Chùa Một Cột chỉ cách đó khoảng 1km.
  • Đền Bạch Mã: cách Chùa Trấn Quốc khoảng hơn 2,5km về phía khu phố cổ Hà Nội. Đây là một trong Tứ Trấn Thành Thăng Long Xưa. Với những thiết kế đầu rồng và lư hương đá kỳ lân đặc sắc.
  • Đền Ngọc Sơn: Một danh lam thắng cảnh không thể bỏ lỡ khi đặt chân đến Hà Nội. Đền nằm trên một đảo nhỏ giữa Hồ Hoàn Kiếm.
  • Chùa Trấn Quốc: Chùa Phật giáo được xây trong thế kỷ 6 tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ và thơ mộng có nhiều mộ tháp.

Ngoài ra còn có rất nhiều điểm tham quan thú vị khác dành cho các du khách khi ghé thăm chùa Một Cột. Không chỉ dễ dàng di chuyển tới các điểm tham quan lân cận bằng phương tiện giao thông công cộng hay phương tiện cá nhân. Mà các du khách còn có thể tận hưởng không gian truyền thống và đa dạng những trải nghiệm của bản thân khi tới Hà Nội.

5/5 (1 Review)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *